مقالات

1395-10-22

نویسنده : زهرا رحمانی

تغییرات آب و هوایی به‌تدریج چهره محبوب‌ترین مقاصد گردشگری جهان را دگرگون می‌کند!

مطالعات دانشمندان در دهه‌های اخیر، شواهدی را ارائه می‌دهد که بیان‌گر میزان تغییرات آب و هوایی زمین و نقش مهم فعالیت‌های انسانی در این تغییرات است. افزایش دمای جهانی تنها یکی از پیامدهای اثر فعالیت‌های انسانی بر تعادل اقلیمی سیاره و درنتیجه، تغییر الگوهای بارندگی، خشکسالی، طوفان‌ها، درجه حرارت و اسیدی شدن اقیانوس‌ها، افزایش سطح دریا و  غیره است. چنین تغییراتی بر سیاست‌های میراث جهانی تأثیر می‌گذارند و درصورت ادامه این روند ، اثرات آن حتی تهدیدآمیزتر خواهد شد؛ این هشدار روزافزون باعث شده است سازمان‌های بین‌المللی، منطقه‌ای و ملی برنامه‌های اختصاص‌یافته به این تغییرات را توسعه دهند و اثرات تغییرات آب و هوایی را ارزیابی و مدیریت نمایند.

در این میان، صنعت گردشگری به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین و روبه‌رشدترین بخش‌های اقتصادی که 9 درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و از هر 11 شغل 1 شغل را به خود اختصاص داده است، به‌شدت نسبت به تهدیدهای ناشی از تغییرات آب و هوایی، از قبیل رخدادهای اقلیمی، مسائل ایمنی و افزایش هزینه‌های بیمه، کمبود آب و خسارت‌های وارده به جاذبه‌های گردشگری در مقاصد، آسیب‌پذیر است. تداوم تهدیدهای ناشی از تغییرات آب و هوایی و تنزل ارزش میراث فرهنگی و طبیعی در سایت‌های میراث جهانی، تأثیرات منفی چشم‌گیری بر بخش گردشگری خواهد گذاشت و در نتیجه باعث کاهش جذابیت این مقاصد و از دست رفتن فرصت‌های اقتصادی جامعه محلی می‌شود؛ عکس این قضیه نیز صدق می‌کند؛ به‌طوری‌که فقدان برنامه‌ریزی، نظارت، کنترل و به‌طور کلی مدیریت نادرست گردشگری باعث تشدید تهدیدهای آب و هوایی شده و طیفی از پیامدهای منفی متعدد را برای سایت‌های میراث جهانی و جوامع محلی آن‌ها رقم می‌زند؛ با این حال، رشد گردشگری پایدار از طرف دیگر می‌تواند از اهداف توسعه پایدار در راستای بهبود اوضاع جهان و حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی که در سال 2015 توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد تعیین شد حمایت کند.

تغییرات آب و هوایی پیامدهای متعددی برای سیستم‌های طبیعی و اجتماعی (گردشگری، کشاورزی، شیلات، جنگل‌داری و زیرساخت‌ها) از جمله میراث طبیعی و فرهنگی دارد و در تعامل با دیگر تغییرات جهانی از قبیل تغییرات کابری زمین و تغییرات اجتماعی- اقتصادی به‌طور بالقوه اثرات حاکم بر زندگی بشر و محیط زیست اطراف آن‌ها را تشدید می‌کند؛ بنابراین به دلیل تعاملات پیچیده میان جوانب طبیعی، فرهنگی و اجتماعی زندگی بشر، می‌بایست اثرات این تغییرات بر میراث طبیعی و فرهنگی جهان به طور مستمر ارزیابی گردد.

بیش از 1.000 میراث جهانی در 163 کشور وجود دارد که بسیاری از آن‌ها  مقاصد کلیدی گردشگری به‌شمار می‌روند. در بهترین حالت متصور، گردشگری محرک توسعه اقتصادی است و منابع مالی مورد نیاز و منافع اجتماعی لازم برای توسعه مقاصد را فراهم می‌کند، اما توسعه‌های سریع و  بدون برنامه گردشگری و تعداد بیش از حد بازدیدکنندگان در سال‌های اخیر، تأثیرات منفی بر این میراث داشته است. شواهد نشان می‌دهد که تغییرات آب و هوایی پتانسیل آن را دارد که سایت‌های میراث جهانی را به‌سرعت و برای همیشه تغییر دهد و با تهدید "ارزش برجسته جهانی"، اصالت و اعتبار آن‌ها، موقعیت‌شان به‌عنوان جاذبه گردشگری را به خطر بیندازد. در ادامه، 4 اقدام پیشنهادی برای محافظت از میراث جهانی در برابر تغییرات اقلیمی ارائه شده است:

  • شناسایی آسیب‌پذیرترین سایت‌های میراث جهانی نسبت به تغییرات آب و هوایی، و اجرای خط‌مشی‌ها و تخصیص منابع لازم به این‌ سایت‌ها به‌منظور افزایش قدرت تحمل و انعطاف‌پذیری آن‌ها.
  • اطمینان از اینکه در فرایند انتخاب و فهرست نمودن سایت‌های میراث جهانی، تهدیدات ناشی از تغییرات اقلیمی در نظرگرفته شده است.
  • مشارکت بخش گردشگری در مدیریت و حفاظت از سایت‌های آسیب‌پذیر در برابر تغییرات آب و هوایی و آموزش به بازدیدکننده‌ها در خصوص تهدیدهای اقلیمی.
  • افزایش تلاش‌های جهانی برای عمل به تعهدات توافق‌نامه پاریس (جلوگیری از افزایش دمای کره زمین و تلاش برای محدود کردن آن) به‌منظور حفظ میراث جهانی برای نسل‌های آینده.

به گفته سازمان جهانی یونسکو "میراث جهانی ارثی است که از گذشتگان به ما رسیده، با آن زندگی می‌کنیم و آن را به نسل‌های بعد انتقال می‌دهیم. میراث فرهنگی و تاریخی ما هر دو منابع غیرقابل جایگزین و الهام‌بخش زندگیمان هستند و آنچه مفهوم میراث جهانی را متمایز می‌کند کاربرد جهانی آن است. در حقیقت سایت‌های میراث جهانی به تمام مردم دنیا تعلق دارد، بدون توجه به سرزمینی که در آن واقع شده‌اند"؛ از این‌رو مدیریت و حفاظت از سایت‌های میراث طبیعی و فرهنگی به شیوه‌ای موثر و پایدار، یک مسئولیت مشترک است و می‌بایست تمام اطلاعات موجود درخصوص تهدیدهای ناشی از تغییرات آب و هوایی و اقدامات بالقوه برای مقابله با این تهدیدها به اطلاع عموم رسانده شود و نهادهای دولتی، بخش خصوصی و تمامی گردشگران، تلاش‌هایشان را در جهت کاهش انتشار کربن و حفاظت از ارزشمندترین میراث جهان در برابر اثرات منفی گردشگری هماهنگ نمایند.

برای مشاوره در زمینه کسب و کار گردشگری خود با ما تماس بگیرید.

02122208937

02126655247

09021160645